Politieke begrippen
Op deze pagina worden veelgebruikte politieke begrippen uitgelegd.
Agendacommissie
De agendacommissie bereidt vergaderingen van de raadscommissie en de raad voor. De commissie bestaat uit de voorzitters van de raadscommissie. De griffier is secretaris van de agendacommissie.
Amendement
Met een amendement kan de raad een besluit nemen dat afwijkt van het voorstel van het college van burgemeester en wethouders. Een amendement wordt ingediend door één of meer raadsleden. Het college reageert op het amendement en brengt een positief of negatief advies uit aan de raad. Als een amendement wordt aangenomen door een meerderheid van de gemeenteraad wordt het collegevoorstel op dat punt gewijzigd.
Begroting
De begroting geeft aan welke beleidsvoornemens de gemeente heeft, hoeveel middelen daarmee zijn gemoeid en uit welke bronnen die middelen afkomstig zijn. Verder biedt de begroting een overzicht van de verwachte kosten en opbrengsten in een bepaald jaar. De raad stelt de begroting vast.
Burgemeester
De burgemeester wordt bij Koninklijk Besluit op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken benoemd voor een periode van zes jaar. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad én van het college van burgemeester en wethouders. Als de burgemeester er niet is wordt het voorzitterschap van de raad overgenomen door de vice-voorzitter van de raad.
Burgerinitiatief
Burgers hebben de mogelijkheid om een onderwerp op de agenda van de vergadering van de gemeenteraad te plaatsen. Dit noemen we 'Burgerinitiatief'.
Coalitie
De partijen die vertegenwoordigd zijn in het college vormen samen de coalitie.
College van burgemeester en wethouders
Het college van burgemeester en wethouders vormt het dagelijks bestuur van de gemeente en verzorgt de uitvoering van besluiten die de gemeenteraad neemt. Het college is verantwoording schuldig aan de raad.
Fractie
Alle leden van één partij vormen samen een fractie. Een fractie wordt geleid door de fractievoorzitter.
Gemeenteraad
De gemeenteraad, gekozen door en uit inwoners van de gemeente, bestaat uit de voorzitter (burgemeester) en 17 raadsleden. De leden van de raad worden voor vier jaar gekozen. De raad stelt het beleid vast en welke doelen gehaald moeten worden. De raad controleert of het college deze doelen ook haalt.
Hoorzitting
Een bijeenkomst om de opvattingen te vernemen van maatschappelijke organisaties en/of instellingen of van personen over een bepaald beleidsprobleem. Ook kunnen bepaalde wensen geuit worden. In de regel wordt er geen discussie gevoerd tijdens een hoorzitting.
Interruptie
Het in de rede vallen van een spreker. Deze korte onderbreking mag niet uitgroeien tot een eigen redevoering. Interrupties zijn alleen toegestaan tijdens de 2e termijn. De voorzitter geeft dan het woord aan diegene die wil onderbreken.
Kadernota
In de Kadernota (voorheen Voorjaarsnota) bepaalt de raad op hoofdlijnen wat er de komende jaren wel en niet gebeurt in de gemeente. Belangrijk onderdeel is hoe omgegaan wordt met het beschikbare geld. De precieze gevolgen staan vervolgens in de begroting die in november door de gemeenteraad wordt vastgesteld. De Kadernota is dus de voorbereiding op de begroting.
Motie
Hierbij wordt een extra verzoek aan het college gedaan of wordt het college iets opgedragen. Het voorstel wordt dan niet gewijzigd. De procedure van een motie is vergelijkbaar met de procedure van een amendement.
Oppositie
Alle fracties in de gemeenteraad die niet in het college vertegenwoordigd zijn.
Presidium
Het presidium is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken rond de werkzaamheden van de gemeenteraad. Het presidium bestaat uit de voorzitter van de raad, de plaatsvervangend voorzitter van de raad, de griffier en de fractievoorzitters. Mevrouw W.L. van Diest-Foppen, fractievoorzitter VVD, is voorzitter van het presidium. In het presidium heeft elke fractievoorzitter één stem. Het presidium komt vier keer per jaar bijeen.
Quorum
Minimum aantal leden dat aanwezig moet zijn om in een vergadering besluiten te kunnen nemen. Bij de raadsvergadering ligt dat aantal op 9: de helft van het aantal raadsleden + 1.
Raadscommissie
De raadscommissie adviseert de gemeenteraad over de besluiten die door de raad moeten worden genomen en voert overleg met de leden van het college van burgemeester en wethouders over het door hen te voeren beleid. In de commissie wordt niet gestemd. Dat gebeurt in de raad. Het standpunt van een fractie in de commissie is vaak wel bepalend voor de stemming in de raad.
Raadsgriffie
De raadsgriffie ondersteunt de raad bij zijn werkzaamheden en adviseert de raad over de werkzaamheden van de raad, het opstellen van amendementen en moties en het inzetten van andere instrumenten die de raad tot zijn beschikking heeft. De raadsgriffier is aanwezig bij de raadsvergadering en staat de voorzitter van de raad bij in zijn zorg voor een goede voorbereiding en een goed verloop van de raadsvergadering. Ook bij andere vergaderingen van de gemeenteraad en de raadscommissies ondersteunt de raadsgriffie de raad en de voorzitters van die vergaderingen.
Raadsvergadering
Iedere eerste en derde woensdagavond worden de door het college opgestelde raadsvoorstellen, voorzien van een advies van een raadscommissie, besproken en wordt daarover een besluit genomen. Raads- en commissievergaderingen worden aangekondigd in de Infopagina Leek in De Midweek en in het raadsinformatiesysteem op de website.
Raadsvoorstel
Een voorstel gedaan door het college, een of meerdere raadsleden, het presidium of een groep burgers door middel van het burgerinitiatiefvoorstel. In een raadsvoorstel kan nieuw beleid worden voorgesteld, maar ook een procesverandering. Tijdens de raadsvergadering wordt besloten over het voorstel.
Rekenkamercommissie
De Rekenkamercommissie bestaat uit 3 externe leden en wordt ondersteund door een ambtelijk secretaris (griffier). De Rekenkamercommissie heeft een onafhankelijke positie binnen de gemeente. Haar doel is de gemeenteraad een extra handvat te bieden zijn controlerende taak uit te voeren.
Spreekrecht burgers
Tijdens de vergaderingen van de gemeenteraad kunt u gebruik maken van het spreekrecht voor punten die niet op de agenda staan. Bij raadscommissievergaderingen kunnen burgers echter gebruik maken van het spreekrecht over onderwerpen die op de agenda staan.
Stemprocedure
Het kan zijn dat er geen stemming nodig is, omdat duidelijk is dat een meerderheid van de raad voor of tegen een voorstel is. Is dit niet duidelijk, dan wordt er hoofdelijk gestemd en leest de raadsgriffier de namen van de raadsleden op, waarna zij reageren met voor of tegen. De voorzitter leest de uitslag voor. Eventueel kunnen raadsleden een stemverklaring geven. Zij geven dan aan waarom ze tegen hebben gestemd.