Ga naar de inhoudGa naar het zoekenGa naar het menu

Geschiedenis en archief

 Het Gemeentearchief

In het gemeentearchief worden de door de gemeente ontvangen en opgestelde documenten bewaard. Ook bevat het archief veel foto's. U kunt het archief bezoeken als u bijvoorbeeld iets meer wilt weten over de geschiedenis van uw dorp, huis of stamboom. De inventaris van het archief over de jaren 1811 tot en met 1976 staat op het Groninger archiefnet. Dat geldt inmiddels ook voor de inventaris over de periode 1977 tot en met 1989.

Het gemeentearchief in Leek heeft een bezoekersreglement. Download dit bezoekersreglement (pdf, 1,19 MB).

Netwerk Oorlogsbronnen

Op 10 november 2011 is de eerste versie van de website Netwerk Oorlogsbronnen gelanceerd. Hierin kunt u zoeken in 120.111 foto’s, 627 video’s en 895.432 kranten. Komend jaar worden er nog meer collecties aan het netwerk toegevoegd.

Het Zuidelijk Westerkwartier

Het Zuidelijk Westerkwartier van de provincie Groningen, waartoe naast de gemeente Leek ook de gemeenten Marum en Grootegast behoren, is van oorsprong een veengebied. 
Het veen ontstond 5.000 á 6.000 jaar geleden op de laagste zandgronden. In het gebied liggen twee zandruggen, Langewold en Vredewold, die vanuit Friesland in de richting van de stad Groningen lopen. Tussen deze ruggen bevond zich - onder invloed van de zeearmen van de Noordzee - een rnoerasgebied, waardoor vroeger goede verbindingen vanuit dit gebied met de stad Groningen erg moeilijk waren.

Het Zuidelijk Westerkwartier is nog steeds het minst Gronings van de Groningse gewesten. De Friese invloed is duidelijk merkbaar in het Westerkwartierse dialect.

Het gebied moet vóór het jaar 1000 reeds bewoond zijn geweest. Friese en Drentse kolonisten vestigden zich op de zandrug Vredewold. De woeste grond werd ontgonnen voor en achter de boerderij. Door gebruik te maken van bomen als perceelscheiding, ontstond in dit gebied de zo kenmerkende opstrekkende percelering in een coulisselandschap. De eerste bewoningsas werd gevormd door het Holmer- en Malijkse pad. In de 16e eeuw werd de (zand)weg tussen Marum - Nuis - Niebert - Tolbert in gebruik genomen, de huidige provinciale weg die nu doorloopt via Midwolde, Lettelbert en Oostwold.

Als er door deze bewoners veen afgegraven werd, gebeurde dat enkel en alleen voor eigen gebruik. De komst van de Groninger edelman Wigbold van Ewsum uit het Groningse Middelstum bracht daarin verandering. Hij vestigde zich in 1508 te Marum en rond 1521 in Tolbert, om in 1525 in Midwolde zijn Nieuwe oord, "Nienoord" te bouwen, van waaruit de verveningen grootschaliger werden aangepakt. In het Zuidelijk Westerkwartier was namelijk sprake vaneen Hoogveenmoeras, de zgn. Nienoorter en Smilder Venen. Voor een commerciële turfwinning was de grondstof, het veen aanwezig. Ook waren er afzetgebieden, o.a. de stad Groningen, bierbrouwerijen, steen- bakkerijen, enz. Wat nog nodig was, was een infrastructuur in de vorm van het Leekster Hoofddiep, de eerste veenkoloniale vaart in de provincie Groningen.

Het laten graven van dit kanaal met de vele sluizen en bruggen, heeft de familie Van Ewsum heel veel geld gekost. Aanvankelijk waren de opbrengsten laag en ook door de Schansenoorlog rondom de stad Groningen (1580-1594) ging Nienoord failliet. Pas in de 17e eeuw werd er winst gemaakt. De latere bewoners van Nienoord (door aanhuwelijking), het Oostfriesche geslacht Von lnn und Kniphausen, leefden rijk en zouden tot het einde van de 18e eeuw in het gebied oppermachtig blijven.

Groninger Archieven

Op de website van de Groninger Archieven zijn veel interessante stukken uit de oudheid online te raadplegen. 

Ook kunt u op die site oude prentbriefkaarten (ansichtkaarten) van de gemeente Leek (en andere Groninger gemeenten) bekijken. 

Beeldbank

De gemeente Leek heeft haar fotoverzameling digitaal beschikbaar gesteld de beeldbank Groningen. Dit is een gezamenlijke website van RHC Groninger Archieven, gemeenten, waterschappen, musea, historische verenigingen en andere organisaties in de provincie Groningen, die een fotocollectie of ander beeldmateriaal beheren. Regelmatig worden nieuwe afbeeldingen aan de beeldbank toegevoegd.

klik om naar de website allegroningers.nl te gaan...

 Alle Groningers

De website www.allegroningers.nl vertelt over alle Groningers die geboren, getrouwd of overleden zijn in de provincie Groningen, van de 17e eeuw tot midden jaren vijftig van de vorige eeuw. De website is de 'de etalage' van de Groninger Archieven. Het is een website die stap voor stap steeds meer zal laten zien van wat er in de Groninger Archieven over de Groningers is te vinden.