Van vergiet tot eclipsbril

Vanavond is het zover: de maan schuift voor de zon en zorgt ook boven Leek voor een flinke gedeeltelijke zonsverduistering. Rond 19.14 uur begint de maan aan de zon te 'knabbelen'. Het hoogtepunt ligt rond 20.09 uur en omstreeks 21.01 uur is het spektakel weer voorbij. In onze regio wordt de zon tijdens het maximum voor een groot deel bedekt. Elders in Europa, waaronder delen van Spanje en IJsland, is de verduistering zelfs totaal.

Geen eclipsbril in huis? Dan hoef je vanavond niet meteen af te haken. Met spullen die waarschijnlijk gewoon in de keukenla, schuur of knutselkast liggen, kun je de verduistering ook op een andere manier bekijken. En eerlijk is eerlijk: met een vergiet wordt het misschien nog wel leuker.

Pak het vergiet maar uit de keuken

Een vergiet is misschien wel de makkelijkste optie. Ga met je rug naar de zon staan en houd het vergiet zo dat het zonlicht door de gaatjes op de grond, een muur of een groot vel wit papier valt. Normaal zie je allemaal ronde lichtvlekjes, maar tijdens de verduistering veranderen die in kleine sikkeltjes. Ieder gaatje werkt namelijk als een piepkleine projector. Hetzelfde principe werkt met een schuimspaan of pollepel met gaatjes. Zelfs de kleine openingen tussen bladeren van een boom kunnen tientallen kleine projecties van de verduisterde zon op de grond laten verschijnen.

Karton, aluminiumfolie en een vel papier

Met een stuk karton kun je zelf een simpele eclipsprojector maken. Maak een opening in het karton, plak daar een strak stukje aluminiumfolie overheen en prik met een naald een klein rond gaatje in de folie. Houd het karton met je rug naar de zon en laat het licht op een wit vel papier vallen. Door de afstand tussen het karton en het papier wat groter of kleiner te maken, kun je het beeld aanpassen. Belangrijk: je kijkt hierbij naar de projectie op het papier en dus nooit door het gaatje rechtstreeks naar de zon.

Lasglas kan, maar let goed op

Heb je in de schuur nog lasglas liggen? Ook dat kan een mogelijkheid zijn, maar alleen als je zeker weet welke beschermingsklasse het heeft. Voor rechtstreeks kijken naar de zon wordt lasglas met verduisteringsfactor 13 of hoger als veilig beschouwd. Een willekeurig donker stukje lasglas is dus niet automatisch geschikt.

Een gewone zonnebril is niet genoeg

Wie de zon rechtstreeks wil bekijken, gebruikt een speciale eclipsbril die voldoet aan ISO 12312-2. Een gewone zonnebril, hoe donker die ook is, beschermt je ogen niet voldoende. Ook cd's, zonnebrilglazen, verpakkingsfolie en andere zelfgemaakte filters zijn geen veilige oplossing. Kijk ook nooit rechtstreeks door een verrekijker, telescoop of cameralens naar de zon zonder een speciaal zonnefilter voor die apparatuur. Het licht wordt daarin gebundeld en kan ernstige schade veroorzaken.

Wanneer kijken in Leek?

Datum: woensdag 12 augustus 2026
Begin gedeeltelijke verduistering: rond 19.14 uur
Maximum: rond 20.09 uur
Einde: rond 21.01 uur
Locatie: overal met goed zicht op de zon, bij voorkeur met vrij zicht richting het westen
Dus: vanavond na het eten het vergiet niet meteen terug in de kast.

Grote kans dat het ineens het meest interessante stuk keukengerei van de dag wordt.